Zorg en ondersteuning in Halderberge
Werk, geld en uitkering

Hoe hoog mag de boete van de uitkeringsinstantie zijn?

De hoogte van de boete hangt van 4 dingen af:

  • of het de 1e keer is dat u een boete krijgt, of de 2e of een volgende keer (binnen 5 jaar);
  • hoe hoog het bedrag is dat u ten onrechte aan uitkering heeft gekregen;
  • of u met opzet informatie heeft verzwegen, of dat het niet (helemaal) uw schuld is dat u zich niet aan de informatieplicht heeft gehouden. Dit heet verwijtbaarheid.
  • en wat u aan inkomsten en vermogen heeft (uw draagkracht).

1e of volgende keer

Krijgt u voor de 1e keer een boete? Dan is die even hoog als 50%, 75% of 100% van het bedrag dat u onterecht aan uitkering heeft gekregen. Het percentage hangt af van de verwijtbaarheid. De boete is meestal 50%, tenzij u zich met opzet niet aan de inlichtingenplicht heeft gehouden. Dan is de boete 100%. En bij grove schuld is de boete 75% van het bedrag dat u te veel aan uitkering heeft ontvangen. Kunt u er bijna niets aan doen dat u de inlichtingenplicht niet bent nagekomen? Dan is de boete 25% van dit bedrag. En kunt u er echt helemaal niets aan doen? Dan krijgt u geen boete.

Draagkracht

Daarna wordt gekeken of u voldoende inkomen heeft om de boete te betalen. Heeft u een uitkering? Dan heeft u waarschijnlijk weinig draagkracht. Dat betekent: weinig geld om extra kosten te kunnen betalen. U moet altijd een bepaald bedrag overhouden om van te leven. Dat is ongeveer 90% van een voor uw situatie geldende bijstandsuitkering (dus voor een alleenstaande of voor gehuwden). Dit bedrag heet de beslagvrije voet. U kunt dan dus ongeveer 10% van de uitkering besteden aan aflossing van de boete. In dat geval zal de instantie de boete aanpassen.
Ook hierbij wordt gekeken naar verwijtbaarheid: Heeft u met opzet informatie niet doorgegeven? Dan moet u de boete in maximaal 24 maanden kunnen aflossen. Bij schuld is dit 18 maanden, bij verwijtbaarheid 12 maanden en bij verminderde verwijtbaarheid (u kunt er niet zoveel aan doen) 6 maanden. Dat betekent dus dat de boete zo hoog wordt als 24, 18, 12 of 6 maanden ongeveer 10% van uw uitkering. Dit bedrag kan lager zijn als het uitkeringsbedrag dat u onterecht heeft ontvangen niet zo hoog is.

Maximumbedrag

Behalve deze regels om de boete te berekenen, is er ook nog een maximumbedrag voor de boete: € 8.200,-. Alleen als opzet is bewezen kan de boete tot een maximum van € 82.000,- oplopen. Maar dan moet u wel voldoende draagkracht hebben om dit bedrag ook af te kunnen lossen.

Voorbeeld

Jan (48) heeft een bijstandsuitkering voor een alleenstaande. Hij heeft het Werkplein niet doorgegeven dat hij de afgelopen maanden ook heeft gewerkt en daarmee € 2.880,- heeft verdiend. Hij wist wel dat hij dit moest doen, maar Jan had het geld nodig voor een auto. Het Werkplein komt hier achter. Jan heeft € 2.880,- aan onterechte uitkering gekregen. Die moet hij terugbetalen. En hij krijgt een boete van 100% van € 2.880,-, want Jan heeft met opzet informatie achtergehouden.
Omdat Jan een bijstandsuitkering ontvangt van € 975,- per maand, en daarom weinig draagkracht heeft, kan hij maar € 97,- per maand aflossen. De boete wordt hieraan aangepast. Jan moet maximaal 24 maanden (periode bij opzet) € 97,- betalen. En dat is in totaal € 2.328,-. De uiteindelijke boete voor Jan is dus € 2.328,-.

Uitkering terugbetalen en verrekenen

Behalve dat u het boetebedrag moet betalen aan UWV, de SVB of het Werkplein, moet u ook het bedrag dat u te veel aan uitkering heeft gekregen altijd terugbetalen . De uitkeringsinstantie zal de boete - als dat kan - verrekenen met uw uitkering. Dit geldt ook voor de uitkering die u onterecht heeft gekregen.

Boete bij herhaling (recidive)

Houdt u zich binnen 5 jaar nog een keer niet aan de informatieplicht (dat heet 'recidive')? Dan is de boete hoger: 1,5 keer de te veel betaalde uitkering. De maximumbedragen zijn hetzelfde als bij de eerste boete.

Aangifte bij het Openbaar Ministerie

Heeft u voor meer dan € 50.000 gefraudeerd? Dan doet de uitkeringsinstantie aangifte bij het Openbaar Ministerie (OM). Het OM beslist of u strafrechtelijk vervolgd wordt. Zo ja, dan krijgt u geen boete van de uitkeringsinstantie, maar bepaalt de rechter uw straf. Zo nee, dan moet u alsnog een boete betalen.

Aankondigen

De uitkeringsinstantie moet u van tevoren laten weten als ze van plan is om u een boete te geven. U moet de kans krijgen om te reageren. Maar u bent niet verplicht om te reageren of vragen te beantwoorden. U heeft het recht om te zwijgen.

Niet mee eens?

Bent u het niet eens met de boete? Dan kunt u bezwaar maken.

Zie ook